Zoeken

Djoerd van der Veen - Zwaagwaesteinde (NL) 1e Keizer generaal samenspel "De Eenheid"

Onze reisbestemming van vandaag is Zwaagwesteinde, een dorp met ruim 5.000 inwoners, gelegen in het noord-oosten van Friesland. Zwaagwesteinde maakt deel uit van de Gemeente Dantumadeel en is gelegen in de Friese Wouden.

De streek kenmerkt zich door vele elzensingels en houtwallen. In vroegere jaren was het een groot heidegebied met arme zandgronden. Armoede was er ook; tot aan het begin van de 20e eeuw leefden hier mensen in plaggenhutten. ‘De Westereen’ is de Friese benaming voor Zwaagwesteinde. Het betekent letterlijk: het westelijk einde ( van Kollumerzwaag).  De inwoners van Zwaagwesteinde stonden in vroegere jaren bekend om hun koopmansgeest. Met kar en wagen trok men overal langs de deuren om hun koopwaar aan de man te brengen. Het is ook het geboortedorp van bekende Nederlanders als nazi-jager Jack Kooistra en Pieter van der Ploeg, gitarist van ‘De Kast’. De duivensport is diep geworteld in het dorp en is er nog altijd immens populair.

De twee bloeiende clubs van het dorp vormen samen met de club in het naburige Twijzelerheide het sterke rayon ‘De Driesprong’. ‘Duivensport op vier vierkante kilometer, het mooiste wat er is’ aldus Djoerd. ‘De Driesprong’ maakt op haar beurt weer onderdeel uit van het sterke Samenspel ‘De Eenheid’, wat van oudsher sterk geworteld is in Noord Oost Friesland en waar op een bijzonder hoog niveau met duiven wordt gespeeld. Gemiddeld staan hier wekelijks 6.000 duiven in concours en zijn er prachtige, meest gratis prijzen te winnen. Hier vindt je weinig aanhangers van het begrip ‘specialisatie’, wat volgens een aantal mensen de toekomst van de duivensport moet betekenen. Nee, hier strijdt men het hele seizoen vol verve om die ene titel: ‘Keizer Generaal’, wat wordt betwist over de vitesse, midfond, dagfond, jonge duiven en natoer. Een programma van 100 tot 700 kilometer. Ook dit jaar was het ongemeen spannend. En u begrijpt het al; uiteindelijk ging de titel naar Zwaagwesteinde naar niemand minder dan Djoerd van der Veen. Geen eendagsvlieg, maar een man die al jaren tot de kampioenen hoort. Op een regenachtige najaarsmiddag zoeken we hem op in zijn woning aan de Merelstraat, waar hij samen met zijn moeder Gaitske woont.

Even voorstellen
De namen Djoerd en Gaitske geven al aan dat we hier te maken hebben met echte Friezen uit oude geslachten. Een prachtige Friese eeuwenoude klok aan de muur in de kamer accentueert dit nog eens.
De inmiddels 44 jarige timmerman Djoerd van der Veen is geboren en getogen in Zwaagwesteinde. Via vrienden en een buurman kwam Djoerd in aanraking met de duivensport. In 1985, op 19 jarige leeftijd, startte hij als actief lid bij P.V. ‘De Zwaluw’ en de eerste jaren wist hij al wat leuke uitslagen neer te zetten. Dat ging, zoals gebruikelijk, veelal met krijgertjes van deze en gene. Vanaf 1990 gingen de prestaties met sprongen vooruit na de aanschaf van Tournier duiven van Tjalling van der Heide uit De Wilp. Vanaf die tijd behoorde Djoerd dan ook regelmatig tot de kampioenen van de regio. De komst van duiven van de Belgische kampioen Theo Huysegoms uit Oppen-Meise in 1996 gaven een nieuwe boost in de prestaties van onze primus. Nog altijd zitten deze duiven in zijn huidige stam verweven. Maar de doorbraak tot het echt grote succes kwam toch vooral door de komst van duiven van de Belgische kampioen Fernand Mariën vanaf 2000. Djoerd haalde ze rechtstreeks bij de populaire Belgische dierenarts, maar ook via zijn plaatsgenoten Wieger de Bruin en Wieger en Geert Elzinga. De huidige stam duiven voert zeker voor 90% het bloed van duiven van Fernand Mariën. De rest is afkomstig van Theo Huysegoms. De duiven van Mariën komen voort uit de aanschaf van duiven van veelal kleine Belgische topspelers op met name snelheid en halve fond. Het zijn duiven die excelleren van 100 tot 700 kilometer, waarbij ze op hun top op de midfondvluchten presteren.
Djoerd van der Veen besteedt in het seizoen gemiddeld zo’n drie uur per dag aan de duiven. Hij houdt van netheid op de hokken en maakt ze zeker eens per dag schoon. Fanatiek is een woord wat bij hem past; niet zo zeer als man van de klok ( een uurtje eerder of later voeren is volgens hem van geen belang) maar wel op de prestaties van zijn duiven. ‘Het mes is hier altijd scherp, vooral voor de jaarlingen en oude duiven’ klinken zijn woorden veelbetekenend. Als bestuurslid van het Samenspel ‘De Eenheid’ en als lid van de ‘Attractiecommissie’ van zijn eigen club toont hij zich ook in de organisatie van de sport actief.

Hokken - hobestand - spelmethode
In de ruime tuin achter de woning staan een drietal prachtige en goed onderhouden tuinhokken opgesteld. Twee staan er gericht op het zuiden en één staat er gericht op het oosten. Verder staan er enkele kleine hokjes op het erf bestemd voor wat vastzitters.
Het duivenbestand van Djoerd bestaat uit:
·    24 koppels oude vliegduiven waarmee totaalweduwschap wordt gespeeld.
·    Voor eigen gebruik worden jaarlijks 60 tot 70 jonge duiven gekweekt.
·    12 kweekparen.

Er wordt met de oude duiven totaalweduwschap gespeeld. In eerdere jaren presteerden doffers en duivinnen gelijk. De laatste jaren zijn het met name de duivinnen die de toon aangeven. Dit jaar pakte Djoerd negen eerste prijzen in de club. Daarvan werden zeven eerste prijzen door een duivin behaald.  


Het hok van de jonge duiven

Het stille seizoen
Na een eerste selectie direct na de vluchten met de oude duiven, vindt direct na het seizoen de eindselectie plaats. Daarbij moet worden aangetekend dat enkele koppels extra mogen blijven als reserve. De selectie van de jaarlingen en oude duiven is scherp. Minimaal drie keer in de eerste tien van de club en verder 60 tot 70% prijs is het criterium als men wil mogen blijven. Bij de selectie van jonge duiven is Djoerd de laatste jaren wat voorzichtiger geworden. Hij merkte dat selecteren op prestaties van jonge duiven er toe leidde dat zijn duiven steeds beter gingen presteren op het kortere werk en minder op de vluchten met meer afstand. Nu selecteert hij vooral op bouw en afstamming met als resultaat betere prestaties op midfond en dagfond! De beste oude vliegduiven gaan als ze vier of vijf jaar oud zijn naar het kweekhok.

Na het seizoen komen de duiven niet meer los. In de ruiperiode wordt er één keer per dag gevoerd. De laatste jaren heeft Djoerd zijn vertrouwen gegeven aan het voer van Matador. Tussen Kerst en Oud en Nieuw worden alle duiven gekoppeld. In die weken is er genoeg tijd om één en ander goed te laten verlopen. De eieren van de kwekers gaan naar de vliegers. Overigens worden van de betere vliegers ook jongen gekweekt. Als de duiven op eieren zitten wordt er een geelkuur verstrekt en krijgen de duiven de verplichte paramixo-enting. De jonge duivinnen worden als ze een dag of 18 zijn op de grond gezet. Doffers en duivinnen blijven gewoon bij elkaar, echter de broedschalen worden weggenomen. Het komt op deze wijze maar zelden voor dat er voor de tweede keer eieren komen. Begin maart wordt er een 10 daagse kuur tegen paratyfus van dierenarts Nanne Wolff gegeven. Drie tot vier weken voor de eerste vlucht gaan de duiven op weduwschap. De duiven trainen één keer per dag. Voor twee trainingen per dag is gewoon te weinig tijd. De doffers trainen één uur, de duivinnen anderhalfuur, altijd verplicht met de vlag. Voor de eerste vlucht met de afdeling worden de duiven drie of vier keer zelf opgeleerd tot maximaal Steenwijk.

 
Het nieuwe hok, wat op het oosten staat gericht en waar hard op is gespeeld.

De wedstrijden
In principe gaan alle duiven wekelijks mee, zeker de duivinnen. Verder gaan alle duivinnen mee op de dagfond. De doffers gaan in principe op de vitesse – midfond en super vitesse. Er wordt heel weinig getoond, zeker niet op de dagfond. Overigens ziet Djoerd geen verschil in prestaties bij wel of niet tonen. De best presterende doffers en duivinnen worden op nest ook op de natoer gespeeld. Al een paar jaar heeft men hier het vertrouwen gegeven aan het voer van Matador. Men volgt het schema wat deze leverancier op de markt heeft gebracht, maar dan met het eigen gevoel erbij. Djoerd voert ruim, zowel de doffers als de duivinnen. Iedere voerbeurt mogen ze een halfuur net zo veel eten als ze willen. Daarna gaat de voerbak weg.  Opvoeren of het verstrekken van gerst/dieet etc. kent men niet. Duivinnen die aanlopen worden uitgeselecteerd. Inmiddels komt dit fenomeen in de stam duiven niet meer voor. In de loop van de jaren is van alles geprobeerd met bijprodukten en voedingssupplementen. Nu wordt er naast de Matador mengeling, die zeer gevarieerd is samengesteld, nauwelijks iets meer bij gegeven. Pinda’s worden ook niet gegeven. Djoerd is bang voor het risico van schimmels op de nootjes. Tegen het geel wordt eens per drie weken en bij twee nachten behandeld met medicijnen van dierenarts Nanne Wolff. Overigens komt hij zelden of nooit bij een dierenarts, ook niet bij de maandelijkse controle van dierenarts Fernand Mariën in Zwaagwesteinde.

De jonge duiven worden na het stoten van de eerste pen verduisterd tot de langste dag. Er wordt bijgelicht vanaf de derde week van juli tot het einde van het seizoen. De jonge garde wordt soms wel, maar ook soms niet op de natoervluchten gespeeld. Ze worden niet op de deur gespeeld. Het opleren van het jonge spul gebeurt intensief. Ze worden een keer of tien weggebracht tot een afstand van maximaal Steenwijk. De voeding en medische begeleiding is in principe gelijk aan dat van de oude duiven. Dit jaar presteerden de jonge duiven overigens wat minder dan in andere jaren. Djoerd wijt dit aan het feit dat hij dit jaar teveel jonge duiven van verschillende hokken in de koppel had. Dit maakt het er naar zijn idee niet beter op, dus dit doen we zo niet weer. Hij startte met 70 jonge duiven, waarvan er na het seizoen nog 48 over waren.               
    
Varia
Een paar jaar geleden is Djoerd ook met een hokje overnachtduiven gestart. Daarvoor kwamen duiven van de Gebr. Limburg, Jos Pepping en Wim Wagteveld. Vorig jaar pakte hij meteen al een Teletekstplaats met een 5e NPO Périgueux en dit jaar een 2e en een keer een 4e in het N.I.C. Zwaagwesteinde. Deze duiven worden op nest gespeeld. Djoerd ziet dit onderdeel van de sport als een leuke bijkomstigheid, wat vooral niet teveel tijd mag kosten.
‘Duivensport is een prachtige liefhebberij, een hobby die veel meer liefhebbers verdient. Dagelijks kun je thuis mooi met je duiven bezig zijn. Ook in Friesland loopt het aantal leden langzaam terug. Hier in de regio is het redelijk stabiel. Dit jaar zijn er in onze club drie nieuwe leden bij gekomen, allemaal in de leeftijd van 30 tot 40 jaar’ aldus de hoofdrolspeler van vandaag.
Een ander belangrijk onderwerp in Friesland is de huidige evaluatie van een eerste jaar gescheiden lossingen. Hier wordt in het Friese heel verschillend over gedacht, zodat dit deze winter nog een heel heet hangijzer dreigt te gaan worden. Djoerd is er duidelijk over: ‘ik zie liever één massale lossing’. Maar hij begrijpt ook dat anderen daar anders over denken. We zullen zien wat er binnenkort uit de hoge hoed komt.

Tenslotte
Aan de Merelstraat In Zwaagwesteinde heerst blijdschap over de behaalde titel ‘Keizer Generaal van het Samenspel De Eenheid’. Deze titel is voor Djoerd de bekroning op een sterk seizoen, wat met name met de oude duiven geen zwakke momenten kende en dat met veel kopprijzen, veel getekende duiven en een prijzenpercentage van ruim 50%. Djoerd en ook moeder Gaitske die veel geniet van de thuiskomst van de duiven, van harte proficiat!

Belangrijke kampioenschappen in 2009
1e Generaal O.A. P.V. ‘De Zwaluw’
1e Generaal O.A. Rayon ‘De Driesprong’
1e Generaal O.A. Midfondclub Noord-Oost Friesland
2e Generaal O.A. Samenspel ‘De Eenheid’
4e Nationaal Kampioen Vitesse Hok
1e Generaal O.A. Afdeling Friesland’96

Belangrijke kampioenschappen in 2010
1e Generaal O.A. en A. Rayon ‘De Driesprong’
1e en 2e Asduif Oud (alle vluchten) en 1e Asduif Jong Rayon ‘De Driesprong’
1e Generaal O.A. en 3e Generaal A. Midfondclub Noord-Oost Friesland
1e en 2e Asduif Oud Midfondclub Noord-Oost Friesland
1e Generaal O.A. en 2e Generaal A. Samenspel ‘De Eenheid’
1e Keizer Generaal Samenspel ‘De Eenheid’
1e Vitesse O.A. – 2e Asduif Vitesse – 3e Midfond O.A. – 3e Midfond A. – 4e Fond O.A. – 3e Asduif Fond – 2e Jong A. – 3e Asduif Jong – 2e Natoer O.A. – 2e Natoer A. – 3e Asduif Natoer – 5e Asduif Oud – 2e Asduif Jong – maar liefst twaalf duiven bij de asduiven met 13 of meer prijzen, allemaal in
samenspel ‘De Eenheid’
2e Generaal O.A. Afdeling Friesland’96 – 2e Generaal A. Afdeling Friesland’96
9e Nationaal Kampioen Midfond Hok – 13e Nationale Asduif Vitesse