Zoeken

Sportduiven en genetica: over DNA, ouderschapsbepalingen en snelheidsgenen

In dit algemeen artikel willen we dieper ingaan op het DNA, het DNA profiel, ouderschapsbepaling, homing ability genen (snelheidsgen) en dit zowel theoretisch als praktisch bekeken.

Wat is DNA?

Iedere cel van ieder levend wezen bevat DNA (Deoxyribonucleic acid), dit is een heel kleine, maar tevens heel complexe structuur (als het ware een specifieke opeenvolging van vier verschillende puzzelstukjes) die heel veel informatie bevat over het individu.

Door het DNA te ontrafelen heeft men vastgesteld dat er bepaalde plaatsen in het DNA voorbehouden zijn voor bepaalde eigenschappen en kenmerken, ik verklaar me nader, men weet bvb dat men op die bepaalde plaats kan zien over welke diersoort het gaat, nog een andere plaats zal aanduiden of het over een mannelijk of vrouwelijk individu gaat. Bepaalde plaatsen zullen dus gelijk zijn voor de soortgenoten, maar daarin wordt dan onderscheid gemaakt tussen de geslachten, en andere plaatsen zullen dan aanduiden wat bvb de kleur van de ogen zal zijn, en nog andere plaatsen gaan specifiek en uniek zijn voor een bepaald individu.

Alle eigenschappen van een individu, in dit geval de duif, zitten dus vervat in zijn/haar genetisch materiaal. Het DNA is onder andere bepalend voor de zichtbare eigenschappen van het dier, zoals het uitzicht van het dier, wat de kleur van de veren zijn, welke ogen de duif zal hebben, maar ook de onzichtbare eigenschappen zitten hierin verscholen, zoals de vliegcapaciteiten, de kweekmogelijkheden, het uithoudingsvermogen etc.

Deze laatste, onzichtbare factoren zijn natuurlijk heel belangrijk en mocht de duivenliefhebber duidelijke, wetenschappelijk vaststaande bewijzen kunnen krijgen van de aan- of afwezigheid van dergelijke eigenschappen, dan zou hij inderdaad een groot stuk vooruit geholpen kunnen zijn bij de keuze van het koppelen van de duiven, het inzetten in de wedstrijden etc.

Dit betekent op zijn beurt dat men in de toekomst eveneens een grote vooruitgang kan maken qua tijdswinst, met andere woorden, dat men al voordien een duidelijke objectieve aanwijzing zou kunnen hebben indien een duif in zijn/haar genetische informatie beschikt over goede kwaliteiten, dus of het wel of niet om een goede vlieger en/of een goede kweker zou kunnen gaan, wat de inzet in de vliegwedstrijden, of een vluggere overgang naar het kweekhok eventueel kan betekenen. In andere sporttakken bij mens en dier is men daar al heel ver in gevorderd. Zo weet men bij volbloed renpaarden aan de hand van een aantal genen of een veulen ooit geschikt zal zijn om toptijden te lopen. Aan de hand van deze testen wordt dan beslist om een volbloed al niet in de rensport te brengen.

De laatste jaren is de wetenschap er ook bij duiven in geslaagd om steeds meer te ontrafelen. Zo heeft men reeds net zoals bij de mens en andere dieren het volledige genoom van de duif kunnen ontrafelen. Dit betekent dat men de volledige code heeft bepaald, maar dit betekent allerminst dat men de volledige betekenis kent van deze code. Toch zijn er al enkele stapjes gezet om meer informatie te verzamelen, maar dit staat in zijn kinderschoenen in vergelijking met bijv. de mens.

Internationale database PiGen

PiGen staat voor Pigeon Genetics, een centrum voor de verbetering, counseling en de betrouwbaarheid van de genetische kwaliteit van de reisduiven. PiGen is opgestart door twee dierenartsen, Ruben Lanckriet en Pascal Lanneau, om tegemoet te komen aan de vele vragen betreffende het wetenschappelijk aantonen van het ouderschap van de duiven.

PiGen zal niet alleen alles rond de ouderschapsbepalingen coördineren, en certificaten uitschrijven, maar ook alle wetenschappelijke informatie over het DNA van de duif verzamelen, onder de loupe nemen en verder proberen te ontrafelen en te helpen bij verder wetenschappelijk onderzoek. Hiervoor zijn er oa contacten met prof. Peelman van UGent.

De bedoeling is om eveneens te trachten meer uniformisering te krijgen rond deze onderzoeken, een gemakkelijkere internationale uitwisseling van gegevens en constructieve samenwerking met dierenartsen. Zo ijvert PiGen voor een internationale merkersset en een hoge betrouwbaarheid door het uitwerken van standaardprocedures voor dierenartsen en het samenwerken met gecertificeerde labo's (ISO 9001 en ICAR) voor ouderschapsbepalingen.

Ouderschapscontrole

Wanneer een individu wordt geboren, dan krijgt ze een deel van het DNA mee van de moeder en een ander deel van de vader. Vandaar ook dat de mensen veel zeggen, “Er zijn veel gelijkenissen met één of beide ouders”, waarbij de mensen zowel voortgaan op de uiterlijke gelijkenissen als eventuele karaktertrekken.
Soms kan men reeds van op afstand zien dat er geen verwantschap mogelijk is aan de hand van uitwendige, zichtbare eigenschappen van de duif, maar in veel gevallen is dit niet het geval. Wil men dan toch zekerheid over de afkomst, dan kan de wetenschap een handje helpen.
Voor uiteenlopende redenen kan het soms noodzakelijk zijn dat men weet of die bepaalde duif wel degelijk die bepaalde ouders heeft.
denk maar bvb

* bij de verkoop van bepaalde topduiven,
* bij de verkoop van nakomelingen van topduiven,
* bij de verkoop van eieren/sperma van topduiven,
* bij het inzetten van een bepaalde duif in de wedstrijden,
* bij diefstal,
* of gewoon omdat men de juiste ouders niet kan bepalen omdat de duiven niet in aparte kweekboxen werden gehouden, het zogenaamde "vreemdgaan"
* bij het moeten verwijderen van de vaste voetring, om medische redenen
* als bewijs van vruchtbaarheid
* etc…

Door het vastleggen van het DNA patroon, of de zogenaamde Genetische Identificatie Kaart van de nakomeling in kwestie, en deze te vergelijken met het DNA patroon van de vader en / of moeder kan men met een grote zekerheid (99 %) uitmaken indien die bepaalde duif wel degelijk afkomstig is van die vader en / of die moeder.

Het vastleggen van het DNA patroon is gebaseerd op het bepalen van welbepaalde merkers, in dit geval microsatellieten. Door deze te vergelijken tussen de ouders (of één van de ouders) en hun nakomeling, kan men wetenschappelijk vaststellen indien bepaalde duiven wel degelijk vader / moeder zijn van die bepaalde duif.

Vanaf een 6-tal merkers met genoeg onderlinge variabiliteit wordt de test als betrouwbaar ervaren, maar door een tiental merkers te laten bepalen is er een bijzonder hoge betrouwbaarheid, zijnde minstens 99 %. Dit laatste is belangrijk om ook juridisch stevig in de schoenen te staan.

PiGen heeft in samenspraak met prof. Peelman van dienst Genetica U Gent ervoor gekozen om in zee te gaan met die labo’s die minstens een 10-tal merkers konden aanbieden, met een mogelijke uitbreiding tot 20 merkers indien dit nodig zou blijken en die bovendien een officiële certifiëring bezitten voor dergelijke DNA testen.

Vandaar ook dat er een verschil is qua kostprijs afhankelijk van labo, maar deze kostprijs is vooral met de zekerheid gerelateerd. De kostprijs van het DNA onderzoek wordt vooral bepaald door de PCR testen die moeten gedaan worden op bepaalde merkers. Hoe meer merkers er worden geverifieerd, hoe meer zekerheid er kan worden gegeven omtrent de ouderschapsbepaling, maar hoe duurder ook de test zal zijn.

Bij ouderschapstesten moet steeds worden vermeld wie de mogelijke vader/moeder zou kunnen zijn. Door de vergelijking van de merkers kan dan worden bevestigd of deze duif wel degelijk een nakomeling is van de aangegeven duiven.

Snelheidsgenen of prestatiegenen (homing ability)

Zoals reeds eerder vermeld is men er reeds in geslaagd om bepaalde genen bloot te leggen die iets meer vertellen over het “presteren van de duif”, met name de “homing ability”, het terug naar huis komen. Dit staat nog in zijn kinderschoenen, maar het is duidelijk dat dit een grote voorsprong zou kunnen betekenen als dit verder kan worden uitgepluisd. Op deze manier is er een wetenschappelijke extra troef die de aankoop en inbreng van een bepaalde duif in een kolonie kan ten goede komen.
Dit kan en zal zonder meer een extra troef zijn om liefhebbers te kunnen overtuigen van de mogelijke intrinsieke capaciteit van topduiven, en de nakomelingen van deze topduiven. Over een wetenschappelijk ontdekt prestatiegen bij duiven volgt meer in een volgend artikel.

©Ruben Lanckriet en Pascal Lanneau
PiGen.be

Reacties

Ik denk dat een soort van genetisch paspoort of bewijs, zoals bij paarden. Niet meer als normaal gevonden zal worden...over een aantal jaar. Kortom, een prima initiatief!

Een kleine (winst)-waarschuwing vooraf aan deze nieuwe ontwikkeling in de duivensport: houd het dichtbij huis en richt je zoveel mogelijk op wat ze ook in de paardensport doen. Gewoon een chip met alle bewijzen erin verzameld, dat is makkelijk bij een evt. verkoop etc. Maar ga niet teveel lopen grasduinen naar meer commerciële toepassingen op het genetisch (hellend)vlak. De planten en granenwereld staan al heel wat jaren bloot aan commerciële (genen)manipulaties. En los van de domheid ervan, want het heeft alleen maar ellende en extra risico's met zich meegebracht. Kan het een uitdaging voor "commerciële bendes" met dus minder frisse ideeën en doelstellingen worden.

Ik geloof in de goede bedoelingen van een Koopman, Pipa etc. Maar schoenmaker houd je bij je leest, want straks gaan we de (hierboven genoemde) snelheids en oriëntatie genen in en uit elkaar sleutelen in hele mooie en geavanceerde labs. Nou, je hoeft geen hoge school te hebben gevolgd om NU al te kunnen uitrekenen en bedenken wie hier de voordelen van gaan proeven. Niet de melker met de kleine mand of korf. Of de man en vrouw met een klein hoeveelheid centen om een gemanipuleerde wedstrijdduif te kopen.

Kijk, de duivensport is eigenlijk de sport voor en van de kleine man, want die (kon) zijn zakcentje erin bijverdienen. Tot eindjaren 80 en halverwege de 90-tigerjaren. Maar nu is het een kleine sport geworden voor hele grote mannen, met grote huizen, landgoederen etc. De uitzonderingen niet meegerekend, want de beste Barelona duif in Nederland van 2012 was gehuisvest in een voormalige varkenskot. Maar nogmaals dit zijn de uitzonderingen, die de regel bevestigen: en die is de rijke worden steeds rijker en de arme steeds armer. Dus gaan straks de eerste gemanipuleerde duiven naar de puisant rijke duivenmelkers. En hebben wij het nakijken..Sad

Laten we maar hopen dat het gezonde verstand voor een keer zal zegevieren; en dat er niemand op het idee komt om een genenlab te openen voor topduiven.Waar slimme wetenschappers in witte jassen je op je wenken bedienen...Als je maar bereid bent om flink onder in de geldbuidel te tasten. Smile

Misschien moesten we maar is gaan herbezinnen: op wat we in de toekomst als melkers nu eigenlijk WEL/NIET willen met deze hypermoderne en nog grotendeels onbekende technieken. Mss iets voor de agenda van de heren bestuurders op nationaal en internationaal niveau..?

Rob

diuvesport word een rijkemans sport endanzal vlug gedaan zijn met liefhebberij als ge in china diuven moet leveren zal voor de eerlijk heid ook verre te zoeken zijn denk maar nietdatde chinezen lieven jongens zijn zal wel zolang er geld op tafel lig okee

Monty, geheel mee eens.......we kunnen gaan afbouwen als t zo moet.
En Postduiven (zonder naam) paspoort als bij paarden, zie je ze vliegen of zo...

arme duivensport!!!!, dus hoeven we in toekomst maar 1 kweekkoppel ipv 20...
in belgische drafsport zitten alle topbloedlijnen verdeeld onder enkele schatrijke families, gaat het in duivensport dan ook zover komen...

Wacht tot ze beginnen met klonen zoals bij Dolly...een bende identieke witpenders op je hok die in eskader aankomen Smile

er is geen weg terug ( en dat is al lang zo , sinds de uitvinding van het wiel en het buskruit !! ) en inderdaad duivenspel wordt iets voor de elite . Ik berust ! Hoop dat het nog mijn tijd zal meegaan .
Ik probeer met kennis van zaken steeds betere te kweken , en dat op zich is al een fascinerende bezigheid . Ik hoop de wetenschap een stapje voor te blijven .....
mvg
roger casier

Succes Ruben en Pascal,
Technieken en evoluties kan je niet tegenhouden. Buiten het technische zijn de praktische problemen het moeilijks op te lossen, zoals o.a. controle op het nemen van stalen, het verwerken van de analyses en deze gegevens opslaan en toegankelijk maken en bewaren.(databank) Ik heb pas DNA analyses laten uitvoeren bij een bepaalde soort en dit is niet goedkoop. Dit DNA onderzoek betrof de raszuiverheid en de verwantschap. In verschillende landen hebben liefhebbers aan dit onderzoek meegewerkt, zodanig dat er nu een duidelijk beeld is van verwantschap.De moeilijkheid is nu dat er iemand via een specifiek computerprogramma al deze gegevens moet verwerken om tot de juiste koppelingen te komen. Bij duiven zal het maken van de juiste koppelingen via DNA nog iets moeilijker zijn daar letale kenmerken hierbij een rol zullen spelen.

Goede duiven, prijsduiven, kampioenen die heb je nodig, het is en het blijft voormij een hobby mee kunnen doen, de spanning van het wachten der duiven, de duiven zien vallen op de plank als ze honderden kilometers hebben afgelegd en dan het blije weerzien van liefhebber en duif.
Laat die willen manipuleren, hun gang maar gaan, genetische manipulatie. loopt toch een keer fout, die zaken (die gaan genetische misvormingen creeëren) overal waar een labo mee gemoeid is tegen de natuur in. Laat de duiven, de duiven en laat ons het plezier van onze hobby behouden.

MVG Jacob

Loading ...

Loading ...


Loading...