Zoeken

Duif fleurt melker met dementie helemaal op: de man geniet even opnieuw van geliefkoosde hobby

Drie studenten ergotherapie aan de Provinciale Hogeschool PXL in Hasselt hebben een demente duivenmelker geconfronteerd met zijn vroegere hobby. Het resultaat was verbluffend: de man reageerde wonderwel toen hij een duif in zijn handen kreeg. Meer nog: hij fleurde helemaal op.

Laura Nijssen (22 j.) uit Hoeselt, Ruth Bollen (20) uit Eigenbilzen en Lars Vanmarsenille (21) uit Jeuk zijn derdejaars ergotherapie aan de Provinciale Hogeschool Limburg. Ergotherapie is een paramedische discipline - je hoeft dus geen dokter te zijn - die dagelijkse handelingen weer mogelijk wil maken bij mensen die door een ziekte, ongeluk of handicap kampen met een fysieke of mentale beperking. De studenten kregen de opdracht om te observeren hoe iemand met dementie in een thuissituatie zich gedraagt en reageert. De studenten kwamen terecht bij tachtiger J. in het zuiden van Limburg. Zijn naam wordt niet bekend gemaakt om begrijpelijke redenen van privacy en discretie. Uit het eerste contact met zijn echtgenote bleek dat J. niet meer echt praatte/communiceerde en dat hij een echte duivenman was. Laura vertelt: “Toch wilden we proberen om communicatie uit te lokken aan de hand van foto’s van vogels. Onze leerkracht bracht ons dan op het idee om met de persoon buiten te gaan zitten en naar de vogels te kijken. Wij zijn dan uiteindelijk zelf op het idee gekomen om een echte duif mee te nemen en te kijken hoe hij daarop zou reageren.”


De studenten met hun attributen, die een positief effect hebben op de demente melker.

Op dinsdag 16 oktober 2018 was het dan zo ver. De studenten hadden op voorhand afgesproken dat ze de vrouw en de man apart zouden nemen. Ze hadden een duif, een oude duivenklok en ringen van reisduiven mee. De echtgenote van J. reageerde meteen enthousiast maar het was uiteraard afwachten hoe J. zelf zou reageren. Laura: “We hadden onze hoop niet al te hoog gesteld. Eerst hebben we de man in de rolstoel geholpen en naar buiten gereden. En daar gebeurde iets dat we ons in onze stoutste dromen niet hadden kunnen voorstellen.”

Eerst toonden de studenten de duivenringen. “Aan zijn gezicht te zien, leek hij deze te herkennen, maar kon ze niet meer benoemen. Hij keek ook heel verbaasd. Hij heeft elk ringetje apart bekeken en betast. Vervolgens lieten ze hem de klok zien, J. herkende deze niet. De constateur vond hij heel zwaar. Hij wreef over het schermpje om het proper te maken, hij probeerde ook iets af te lezen van de klok,” zo staat in het verslag van de ergotherapeuten in spe.

Duif
Het grootst waren natuurlijk de verwachtingen hoe de Zuid-Limburgse duivenman zou reageren op de levende duif. Laura: “We hadden tegen J. gezegd dat hij de duif mocht vastnemen, maar dit wou hij niet. Toen heeft Ruth gezegd dat zij de duif wel wou vastnemen maar dat ze hulp nodig had. En daarbij kreeg ze meteen hulp van J.


De oud-duivenmelker nam de duif over van een studente
.


J. nam de duif onmiddellijk vast zoals iedere duivenman dat heel zijn leven doet.

Hij bestudeerde de vleugels en de poten. Hij keek ook met grote ogen naar Lars toen hij de duif vast had, hij deed ook handgebaren van: “amai hebt ge dat gezien”. Hierna heeft hij de duif losgelaten. Ze bleef nog minutenlang op de garage zitten en al die tijd bleef de oude melker aandachtig kijken. Het gaf de echtgenote van J. en ons als studenten een wonderlijk gevoel. We zijn dan nog buiten blijven zitten en hebben nog een beetje gebabbeld. Daarna wilde hij zelfs nog rechtstaan uit zijn rolstoel en heeft hij de ringen nog eens heel aandachtig bestudeerd.”

Openbaring
De confrontatie met zijn geliefkoosde hobby had duidelijk iets ‘wakker’ gemaakt bij de man. In zoverre dat hij zelfs begon te praten bij het zien van foto’s en krantenartikelen uit zijn melkerstijd.  Hij reageerde meteen op bepaalde foto’s en herkende meteen zichzelf. Hij las ook zijn eigen naam en zei dan “dat ben ik” of begon te lachen.

“J. heeft soms met langere zinnen geantwoord, maar meestal gewoon met ja of nee. Hij wilde vertellen maar had iets meer tijd nodig om op de woorden te komen. We hebben reacties kunnen uitlokken met iets waar hij vroeger mee bezig is geweest en dat was het doel van deze dag. De leerkrachten vonden het een leuk idee. Ze waren enthousiast dat we via een hobby van vroeger een reactie konden uitlokken en willen nu weten of het zou helpen, moesten we de persoon verder met duiven laten bezig zijn,” zo besluit het verslag.

Dementie
Dementie is een ernstige aandoening die berust op een geleidelijke achteruitgang van het functioneren van de hersenen door het verdwijnen van zenuwcellen. In het geval van J. zijn deze super gemotiveerde hogeschoolstudenten erin geslaagd om de man te confronteren met zijn vroegere liefhebberij. Dat het project in alle opzichten slaagde, is mede te danken aan de sterke band die melkers jarenlang hebben met hun duiven. Met enkele klassieke gebruiksvoorwerpen en zeker met een levende duif hebben ze bij deze melker iets “wakker” gemaakt dat hem in een groot deel van zijn leven heeft begeesterd: de duivensport.