Jan Keen - Ter Apel (NL) - Meest succesvolle allround-hok van Nederland in 2010?

Vandaag gaat onze reis naar Ter Apel (Gronings ‘Troapel’) gelegen in het uiterste zuidoosten van de provincie Groningen.

Op de weg daar naar toe boven Emmen kom je langs uitgestrekte aardappel- en suikerbietvelden, die nu het even wat droger is haastig worden geoogst. Het dorp Ter Apel telt ca. 8.500 inwoners en maakt deel uit van de Gemeente Vlagtwedde. Het is rond de 13e eeuw onstaan bij een klooster, wat in 1594 na de reformatie werd gesloten. In de jaren dertig van de vorige eeuw is dit klooster prachtig gerestaureerd. In de huidige tijd is Ter Apel vooral bekend vanwege het aanmeld- en vertrekcentrum voor asielzoekers van het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers, wat daar gevestigd is. Het doel van onze reis is een bezoek aan de in Ter Apel wonende Jan Keen, een duivenliefhebber die het afgelopen seizoen opzien baarde met schitterende uitslagen op alle disciplines in de duivensport en wat mij betreft in aanmerking komt voor de officieuze titel ‘meest succesvolle allround-hok van Nederland in 2010’.

Op een kille najaarsmorgen spraken we uitgebreid met deze rustige en bescheiden man, die eigenaar is van ‘Jan Keen Diervoeders’, een zaak waar ook een breed scala aan duivensportproducten wordt verkocht en waar de Belgische dierenarts Fernand Mariën maandelijks zijn bekende controles verricht.

De thans 60 jarige Jan Keen werd geboren op een boerderij in de omgeving van Ter Apel. Toen hij negen jaar oud was kreeg hij zijn eerste sierduifjes. Ze zaten in een hokje aan de wand. Zijn belangstelling voor postduiven werd gewekt door een Belgische aanvlieger, genaamd ‘De Bonte Belg’. Een jaar later werd Jan lid van ‘La Vitesse’ in Emmercompascuum. Zijn eerste grote succes behaalde Jan op 16 jarige leeftijd. Hij weet het nog als de dag van gisteren. Op de bromfiets ging hij naar een café waar werd ingemand voor de Noordelijke Derby van Marbehan. Onderweg kreeg Jan een lekke band en toen hij lopend bij het café aan kwam, was de wagen al weg. Met kunst en vliegwerk werd later die avond nog het naburige Weerdinge bereikt, waar Jan alsnog kon inmanden. Zijn ‘110’ kwam van Marbehan ondanks alle rumoer heel vroeg, maar wilde helaas niet naar binnen. Maar liefst tien minuten zat hij op het dak, alvorens geklokt te worden. Desondanks speelde het duifje toch nog een 3e van het gehele concours van de destijds immens populaire Noordelijke Derby. Vanaf die tijd zat Jan altijd wel bij de kampioenen in zijn club. Een eerste grote aanzet tot nog betere prestaties kwam in 1974 met de aanschaf van duiven uit de lijn van ‘de Pasport’ bij Pol Bostijn in Moorslede (B), destijds één van de grote tenoren van de Belgische duivensport. Enorm sterke duiven waren het, die moeiteloos presteerden van 100 tot 1.000 kilometer. Nu nog zitten ze in de huidige stam van Jan Keen verweven. Jan weet zich nog te herinneren dat hij in die jaren op een loodzware Dax een 3e en 10e Nationaal speelde met drie duiven mee! Een tweede grote boost in de successen was de aanschaf in 1995 van een vijftal duiven uit de beste lijnen bij een andere Belgische grootheid, namelijk Louis van Loon uit Poppel (B). Dit bloed vloeit nog rijkelijk door de huidige stam duiven.

Inmiddels waren de prestaties dermate verbeterd dat Jan niet alleen in zijn sterke club ‘De Stormvogels’ Ter Apel excelleerde, maar ook op regionaal en afdelingsniveau. En dat hoge niveau heeft zijn kolonie duiven tot op de dag van vandaag weten vast te houden, sterker nog de laatste jaren wordt het steeds verder uitgebouwd, met als hoogtepunt het seizoen 2010, waarin op alle disciplines fantastische uitslagen werden neergezet.

OPBOUW VAN DE KOLONIE

De basislijnen van de huidige kolonie voor het programmaspel zijn in hoofdzaak:

  • Pol Bostijn, Moorslede (B). Vanaf 1974 ‘lijn Pasport’.
  • Louis van Loon, Poppel (B). Vanaf 1995 uit de beste lijnen van dit wereldhok.
  • Gebr. Schrik, Ter Apel. Vooral ras Gebr. Janssen.
  • Gunter Prange, Meppen (D). Door ruiling kwam van deze maestro het ras André Bellens en ‘De Kannibaal’ van Dirk van Dijck op het hok.
  • Fernand Mariën (B). Vooral ras C. & G. Koopman, Ermerveen.
  • Duiven van enkele regionale liefhebbers, waaronder Koene van Brummen uit Zwolle.

Voor de meerdaagse fond heeft Jan duiven van Pol Bostijn, Steketee en Henk Visser uit Westdorp.

HOKKEN EN HOKBEZETTING

In de ruime tuin achter de woning staat een 25 meter lang tuinhok in een winkelhaak opgesteld. Het hok is afkomstig van Demster, waar Jan ook vertegenwoordiger voor is. Het is inmiddels 14 jaar oud en er wordt super op gespeeld. Het bestaat uit 9 afdelingen. Drie afdelingen voor de jonge duiven – twee afdelingen voor de weduwnaars (programmaspel) – één afdeling voor de weduwnaars (meerdaagse fond) – twee afdelingen voor de kwekers en één afdeling voor de weduwduivinnen. Er wordt klassiek weduwschap gespeeld met 20 doffers ( + 4 reserves) op de programmavluchten, 14 doffers op de meerdaagse fond, er worden 80 tot 100 jonge duiven gekweekt voor eigen gebruik. De verliezen aan huis zijn hier groot door de veelvuldig aanwezige slechtvalk en havik, die regelmatig een duifje oppikken. Tenslotte bestaat het kweekhok uit 24 kweekparen.

Vaandeldrager van het hok. Eén van de bekende ‘Vier Musketiers’.  Behaalde inmiddels 45 prijzen, waaronder 20 prijzen 1:100. Zijn mooiste prijzen zijn: 2e Menen van 12.246 d. – 3e Gennep van 14.139 d. – 1e Zutphen van 3.060 d. – 1e Rekkem van 1.784 d. – 5e Zutphen van 8.543 d. – 1e Boxtel van 1.263 d. – 3e Gennep van 2.665 duiven enz.

Vader: NL 00-5065246 ‘Blue Arrow’. Vloog o.a. 1e Nationaal NPO Etampes van 9.679 d. – 1e Homburg van 9.092 d. – 1e Orleans van 403 d. – 3e Hasselt van 17.929 duiven enz. Grootvader: NL 91-2777855 een zuivere Louis van Loon via J.H. Kramer. Grootmoeder: BE 95-6637029. Rechtstreeks Louis van Loon een formidabele kweekduivin uit diens beste lijnen. Moeder: DV 02098-02-415 ‘Goudklompje’. Kapitale kweekduivin rechtstreeks Gunter Prange. Grootvader: BE 01-6506632 André Bellens via A. Lens en Zoon. Grootmoeder: BE 97-6449984 ‘Zus Kannibaal’ van Dirk van Dijck. 

MOOISTE KAMPIOENSCHAPPEN IN 2010

AFDELING 10 NOORD NEDERLAND

9e Vitesse A. – 7e Midfond O.A. – 2e Midfond A. – 6e Dagfond O.A. – 6e Natoer O.A. – 4e en 10e Asduif Totaal – 3e Generaal O.A. – 5e Generaal A. – 2e Keizer Generaal.

FONDCLUB NOORD NEDERLAND

3e Dagfond O.A. – 1e Dagfond A. – 9e Overnachtfond O.A. – 4e Overnachtfond A. – 3e Jong O.A. – 6e Jong A. – 3e 6e en 10e Asduif Dagfond – 8e Asduif Overnachtfond – 8e Asduif Jong – 2e Generaal O.A. – 1e Generaal A. – 2e Keizer Generaal.

AFDELING 10 NOORD NEDERLAND RAYON 7

5e Vitesse O.A. – 1e Vitesse A. – 2e Midfond O.A. – 1e Midfond A. – 3e Jong O.A. – 3e Jong A. –  1e Natoer O.A. - 1e en 2e Asduif Midfond – 1e 2e 3e 4e 6e Asduif Dagfond – 2e 4e en 5e Asduif Natoer – 1e en 2e Asduif Totaal – 1e Generaal O.A. – 1e Generaal A. – 1e Keizer Generaal.

MOOIE VLUCHTRESULTATEN IN 2010

 Zutphen                   98 km.     13.597 d.    1,7,8,9,15,17,18,62,67 enz.     16/12
Gennep                   148 km.     14.139 d.    1,2,3,4,8,12,13,14,63,64 enz.   19/18
Strombeek                287 km.      1.570 d.    3,5,11,12,17,21,24,28,31 enz.   50/26
Arras                    411 km.      4.557 d.    1,4,8,10,21,24,44,64,66 enz.    47/32
Morlincourt              461 km.      1.250 d.    5,7,8,11,12,19,21,34,47,60 enz. 47/27
Pommeroeul               353 km.      8.448 d.    5,20,22 enz.                    10/07
Rekkem                   354 km.      1.784 d.    1,5,13,28,40,43,68 enz.         17/12
Rekkem                   354 km.      7.292 d.    7,12,23 enz.                    10/04
Signy Signetz            521 km.        903 d.    1,3,10,12,14,15,31 enz.         20/14
Sens                     582 km.        773 d.    2,6,11,12 enz.                  10/08
Blois                    714 km.        140 d.    5,6,9,21,25                     07/05
Zutphen                   98 km.     18.072 d.    11,17,20,27 enz.                20/15
Hasselt                  243 km.     16.465 d.    26,27,51,52,64,66 enz.          20/17
Cahors                 1.049 km.      1.402 d.    16,32,44,56                     07/04
Cahors                 1.049 km.         59 d.    2,8,14                          06/03

PRIJSPERCENTAGES IN 2010

Discipline    Ver.    Rayon    Afdeling
Vitesse        63%     57%       59%
Midfond        57%     55%       60%
Dagfond        73%     73%       70%
Overnachtfond  51%     61%       49%
Jonge duiven   41%     49%       46%
Natoer         77%     75%       71% 

Deze geweldenaar vloog inmiddels 30 prijzen, waaronder 11 prijzen 1:100. Zijn mooiste prijzen zijn: 1e Gennep van 14.139 d. – 11e Zutphen van 18.072 d. – 26e Hasselt van 16.465 d. – 12e Rekkem van 7.292 d. – 11e Sint Truiden van 5.212 d. – 2e Boxtel van 777 duiven enz. Vader: NL 02-2386735, één van de bekende ‘Vier Musketiers’.  Grootvader: NL 91-2777855 een zuivere Louis van Loon via J.H. Kramer. Grootmoeder: BE 95-6637029. Rechtstreeks Louis van Loon een formidabele kweekduivin uit diens beste lijnen. Moeder: DV 02098-02-415 ‘Goudklompje’. Kapitale kweekduivin rechtstreeks Gunter Prange. Grootvader: BE 01-6506632 André Bellens via A. Lens en Zoon. Grootmoeder: BE 97-6449984 ‘Zus Kannibaal’ van Dirk van Dijck.                                  

DE CYCLUS

Na de laatste vlucht vindt direct de eerste selectie plaats en worden de duiven gescheiden. Ze komen i.v.m. het roofvogelgevaar ook niet meer los. De jonge doffers worden direct op de bakken gezet. Er wordt niet tegen paratyfus behandeld. In zijn halve eeuw duiven heeft Jan ooit één keer een duif met paratyfus op zijn hok gehad. In het weekeinde van Sint Nicolaas worden de kwekers gekoppeld en in de tweede/derde week van januari de vliegduiven. Als de jongen van de vliegduiven drie weken gaan ze met de duiven eraf en blijven de doffers weduwschap. We zijn dan ruim twee weken voor aanvang van het vliegseizoen en deze periode benut Jan om vooral de jaarlingen nog eens goed op te leren, wel een keer of vier/vijf tot maximaal 30 kilometer. Tijdens de vluchten wordt er doordeweeks niet opgeleerd. De duiven voor de meerdaagse fond worden in februari gekoppeld en gaan na vijf tot tien dagen broeden op weduwschap. Daarna is hun verzorging en training gelijk aan de programmaduiven. De paramixo-enting wordt gegeven als de duiven broeden. Er wordt alleen weduwschap met doffers gespeeld. De duivinnen worden niet gespeeld, ook niet op de natoer. De duiven trainen dagelijks twee keer 45 minuten. Ze eten altijd eerst voor er getraind wordt. Over het algemeen heeft Jan geen moeite  om de duiven aan het trainen te krijgen. Alleen bij de meerdaagse fondduiven is het wel eens lastig. Vanaf de eerste vlucht wordt er altijd getoond. De duiven blijven 15 tot 20 minuten bij elkaar, de fondduiven wat langer. De programmaduiven gaan wekelijks mee, het afgelopen seizoen ook op de natoer. Dit is super bevallen, de doffers bleven op en top gemotiveerd. De fondduiven worden ingespeeld op de vitesse en midfond en doen één dagfondvlucht. De meeste fondduiven doen maar liefst vier grote opdrachten. Jan Keen heeft al vier jaar geen geelkuur meer aan zijn duiven gegeven. Maandelijks worden zijn duiven door Fernand Mariën gecontroleerd op het spreekuur in zijn diervoerzaak, waar telkens zo’n 40 melkers acte de présence geven.

De voeding van de duiven bestaat het hele jaar uit de mengeling ‘Jan Keen Light’. Deze mengeling is door Jan Keen zelf bedacht en wordt gemengd bij Beyers. Het is een gevarieerde en licht verteerbare mengeling. De fondduiven krijgen er nog Super Energy van Beyers bij. Jan voert altijd ruim, maar ze moeten altijd wel alles opeten. Jan is overigens van mening dat de duif niet in vormt komt door het voer, maar door de training. Supplementen die gegeven worden zijn: snoepzaad – mineralen – iedere dag vers grit – bij thuiskomst van de vlucht conditiepoeder en mineralen van dr. Mariën. Met deze aanpak heeft Jan een sterke en gezonde kolonie duiven gekregen. De laatste zieke oude duif dateert alweer van tien jaar geleden!

Behaalde al 31 prijzen, waaronder 8 prijzen 1:100. Zijn mooiste prijzen zijn: 8e Gennep van 14.139 d. – 8e Zutphen van 13.597 d. – 20e Zutphen van 18.072 d. – 1e Chateaudun van 839 d. – 5e Rekkem van 1.784 d. – 3e Lommel van 966 d. – 3e Signy Signetz van 903 d. – 3e Blois van 496 duiven enz. Vader: NL 03-4781332. Zoon van ‘Bas’ x ‘Goudklompje’. Grootvader: NL 01-5167464 ‘Bas’. Lijn ‘Black Power’ Ep Poelman, Gebr. Schrik en Louis van Loon. Grootmoeder: DV 02098-02-415 ‘Goudklompje’ Fantastische stamduivin afkomstig van Gunter Prange. Uit André Bellens x ‘Zus Kannibaal’.

Moeder: NL 04-5432427. Dochter 3e Asduif van Nederland. Grootvader: NL 03-5344872 ‘De Prins’, o.a. 3e Asduif WHZB. Ras Louis van Loon x Gebr. Schrik. Grootmoeder: NL 03-4781324 ‘Elfje’. Uit ‘de ‘735’, één van de ‘Vier Musketiers’ x ‘Goudklompje’.  

SPEL MET DE JONGE DUIVEN

Ook hier is het parool: geen medicijnen! Ze worden gehouden volgens de droge mestmethode. Het verduisteren begint na het stoten van de eerste pen. Reden: dan trainen ze eerst beter thuis en ze zijn in het najaar sneller klaar met de herfstrui. Er wordt in totaal 8 weken verduisterd, 2 weken voor de seizoenstart wordt ermee gestopt. Jan is een voorstander van zo vroeg mogelijk opleren. Daar begint hij 8 weken voor de seizoenstart mee en hij brengt ze 10 tot 15 keer weg, het liefst zoveel mogelijk uit verschillende richtingen. De verste afstand is Ommen, zo’n 60 kilometer. De voedingswijze is gelijk aan de oude duiven, met dien verstande dat de jonge duiven niet voor de training worden gevoerd. Vanaf eind juni wordt er bijgelicht, van 04.30 tot 22,30 uur en dat tot de laatste vlucht. Vanaf de derde vlucht wordt de jonge garde overigens op de deur gespeeld. Na het jonge duiven programma gaan ze soms wel en soms niet mee op de natoer. Jan raadt het alleen opleren van jonge duiven op de natoer ten stelligste af: Zijn ervaring is dat je dan te maken krijgt met mindere prestaties en meer verliezen.

SELECTIE

De jonge duiven worden geselecteerd door Fernand Mariën, die naast dierenarts ook een begenadigd kenner en speler van duiven is. Bij deze selectie let Fernand niet op prestaties, maar zijn vooral bouw en uitdrukking erg belangrijk. De oude duiven worden wel puur op prestaties beoordeeld. Het aantal prijzen en dan vooral het aantal kopprijzen in Groot Verband is hier belangrijk. De beste vliegers gaan als ze vier of vijf jaar oud zijn naar het kweekhok. Jan geeft nog maar eens aan hoe moeilijk het is om echte toppers te kweken. Je bent als liefhebber echt spekkoper als je één of meerdere goede kweekparen op je hok hebt. Kwekers krijgen vier jaar de kans om iets goeds voort te brengen, daarna is het geduld op en gaan ze weg. Ze worden overigens wel ieder jaar omgekoppeld.

SLOT

Net als elke liefhebber is Jan bezorgd over de verdere terugloop van leden in de duivensport. In Ter Apel gaat het bij ‘De Stormvogels’ nog goed met het ledental (49), maar in de verdere regio bemerkt hij een sterke vergrijzing. Het spreekt vanzelf dat Jan bijzonder content is over de prestaties van zijn duiven. Een evenaring van die prestaties in 2011 zou al mooi zijn. Maar Jan heeft nog een droom: uitzending namens Nederland van zijn superduif ‘Speed Arrow’ naar de Olympiade in Polen in januari 2011. Als ik bij hem ben, heeft hij net zijn deelnameformulier ingevuld. Prachtige resultaten dat wel, maar de concurrentie is moordend. Dus dat wordt nog even enkele weken in spanning zitten, wat overigens voor meerderen geldt! Wat mij aan dit bezoek vooral is bijgebleven: een  eenvoudige aanpak  - medicijnen zoveel mogelijk buiten de deur en ondanks alle successen de beentjes vooral op de vloer houden. Bedankt voor deze fijne ontmoeting.