Rechercher

Het waarom over het opnieuw invoeren van de controlegummi (update: persbericht KBDB)

De laatste weken is er een hele heisa ontstaan rond het herinvoeren van de gummi en het al dan niet fraudegevoelig zijn van het EC. Wij gingen op zoek naar het ware verhaal achter de feiten.

Vooral de gebrekkige communicatie over het echte ‘waarom’, en de ware toedracht van de feiten, was voer voor het ontstaan van tal van verhalen in ware far-west stijl. Alsof er op grote schaal kon gefraudeerd worden met het EC. Verhalen die nog werden gevoed omdat de pers de zaal diende te verlaten op de AV van de KBDB van 26 oktober jongstleden toen dit item op de agenda kwam. Zouden daar ‘grote geheimen’ verteld zijn, over mogelijke fraude? Totaal niet.

In de verhalen die de ronde doen, wordt vaak het vizier gericht op de firma Bricon, marktleider op het vlak van EC in België. Onterecht. Al is en blijft het moeilijk om zich tegen roddels te verweren. Onze redactie nam contact op met Ivan Baetens, zaakvoerder van de firma Bricon, en zat met hem rond de tafel. Wat hem opviel was de gebrekkige kennis, het ontbreken van de nodige knowhow omtrent het EC, binnen de nieuwe bewindsploeg van de KBDB. De reden waarom enkele nationale mandatarissen van de KBDB werden uitgenodigd bij de firma Bricon, om hen tekst en uitleg te verschaffen over de juiste werking van het EC. Net over de inhoud van deze documenten en informatie, werd gedebatteerd op de AV (zonder pers). Ivan Baetens gaf ons tekst en uitleg:

Ontstaan en evolutie van het EC

Om een klaar beeld te kunnen scheppen waarrond het eigenlijk draait moeten we terug in de tijd.

1995, de olympiade in Utrecht. Hier zou het EC zijn intrede doen op de Nederlandse markt. De informatieve vergaderingen rond het EC waren gepland en er zou tijdens de olympiade over gestemd worden. In die tijd was er nog geen gebruik van de geheimcode in de chip en werd er op de beurs zelf gedemonstreerd dat er een kopie kon genomen worden van de chip en men deze dan kon constateren wanneer men wou. Gevolg... het EC werd niet aanvaard in Nederland, al hadden de mensen die de demo deden al meteen een antwoord klaar. Een extra beveiliging in de chip en de geheimcode werd geboren.

Het NPO nam dit echter serieus en besliste om een onderzoek naar fraudebestendigheid te laten uitvoeren op het EC in het algemeen bij het TNO en ieder individueel systeem moest hier ook aan onderworpen worden. De conclusie was duidelijk, door de inbreng van de geheimcode werd het EC veilig maar bleef het voornaamste gevaar komen van de organisatorische afloop van de wedstrijden. Omdat de chip een datadrager is en zijn informatie uiteraard moet kunnen afgeven om een duif te kunnen constateren moet deze informatie (inclusief geheimcode) beschermd worden vanaf de inkorving tot de thuiskomst van de duif. Een dergelijke beveiligde afloop of begeleiding van een wedstrijd was reeds actief met het gebruik van de controlegummi en in 1997 kreeg het EC groen licht in Nederland.

Op internationaal vlak werd de veiligheidsnorm die het NPO gestart had als standaard overgenomen. In België werd pas overgegaan tot het gebruik van EC vanaf 2001. De veiligheidsstandaard werd ook overgenomen van Nederland maar de compatibiliteit was nog een heikel punt. In België is er dan de standaard gekomen om het EC compatibel te krijgen. Deze standaard kan men herleiden tot de Club Master, het toestel dat de bediening uniform en de afhandeling sneller maakt. De clubmaster op zich is enkel een doorgeef apparaat. De afhandeling en opslag van de data gebeurt direct in iedere individuele elektronische klok. De behandeling van de chip door een clubmaster is identiek als die van een clubsysteem in de andere landen. Ook in België was men zich ervan bewust dat de veiligheid vanaf inkorving tot thuiskomst van de duif ook bij het EC nog altijd cruciaal is. De toegang hebben tot de duiven na de inkorving kan immers tot gevolg hebben dat een duif uit de korf genomen kan worden, een controlegummi of chip verwijderd kan worden, de chip uitgelezen wordt met juiste geheimcode, … en dies meer. De KBDB was voor zijn nationale wedstrijden wantrouwig en wou een controle kunnen houden en besliste daarom van in het begin om op zijn nationale en internationale wedstrijden de gummi als controle-instrument te behouden. In de loop der jaren is er gezocht naar een alternatief. Ook het nut van de controlegummi zelf werd in vraag gesteld tot er eind 2016 werd beslist om op de zware hafo de gummi als controle af te schaffen.

Nu in 2018 is er een nieuw KBDB-bestuur en zij hebben van de technische mensen binnen de KBDB dezelfde informatie gekregen als hun voorgangers. Een belangrijke evolutie gedurende de laatste 20 jaar, is de daling van het aantal leden en werkende leden in de maatschappijen. Net daar schuilt een mogelijk probleem. De sociale controle die vroeger met de massa aanwezig was, is gedaald. Er zijn clubs waar de duiven onbewaakt achterblijven tot de vergezeller ze komt ophalen, kleinere clubs met amper nog spelende leden en een laag aantal ingekorfde duiven (zie bijvoorbeeld de gedetailleerde lijsten met aantallen ingekorfde duiven op de nationale vluchten), en/of clubs waar 1 persoon alles doet. In de meeste gevallen met goeie en correcte bedoelingen. Toch is het gevaar aanwezig en groter dan pakweg 20 jaar geleden. De KBDB heeft na dit speelseizoen gevraagd aan de EC systemen of er extra controlemogelijkheden zijn of kunnen gemaakt worden. Er zijn een paar voorstellen gedaan en er wordt gewerkt aan een eventuele aanpassing van de standaard die extra controle mogelijk moet kunnen maken want de compatibiliteit moet steeds gewaarborgd blijven. In afwachting hiervan heeft de KBDB de gummi terug ingevoerd.

Als conclusie mogen we stellen dat de gummi niet terug wordt gehaald als gevolg van grootschalige fraude maar enkel als gevolg van een risicoanalyse gemaakt door de KBDB. Met de gummi als extra controle op de organisatorische afwikkeling van onze nationale wedstrijden als gevolg. De nationale klokkencommissie van de KBDB heeft aan de firma’s van het EC wel gemeld dat, indien er vermoedens bestaan van eventuele fraude er een gerichte controle kan/zal uitgevoerd worden.

Slotconclusie

De vraag die rijst: kan anno 2019 een duivensport worden georganiseerd die 100% vrij is van mechanische fraude? Het EC heeft daar beslist in grote mate haar steentje toe bij gedragen. Want een briefschrijver stelt terecht de vraag: is er in het verleden ooit meer gefraudeerd dan met gummiringen en mechanische klokken? Dergelijke verhalen uit vervlogen tijden zijn bij de oudere garde duivenliefhebbers wellicht genoegzaam bekend. Nu… iedere sport evolueert en moet mee met zijn tijd, ook de duivensport. Het elektronisch klokken deed zijn intrede en was op velerlei vlak een verbetering, ook voor duif en liefhebber. De kans op fraude is tot een absoluut minimum herleid. Ze 100% uitsluiten zal wellicht nooit kunnen, net zoals geen enkele bank kan garanderen dat er nooit iets met uw bankrekening of het elektronisch bankieren kan fout lopen. Dat er net zoals in deze laatste, extra controlefuncties worden gezocht en ingebouwd, om ook het EC quasi 100% veilig te maken is niet meer dan normaal. Tot dan wil de KBDB op de nationale vluchten nog tijdelijk - door de combinatie van het EC met het klokken van een controlegummi - de kans tot fraude onder controle houden en uitsluiten.
Hopelijk komt er snel een sluitende oplossing zodat winnende duiven niet langer de dupe hoeven te zijn van de reglementen omtrent het manueel constateren van een gummiring en aanmelden van een duif binnen een bepaalde tijdsspanne.

Update


Ondertussen publiceerde de KBDB volgend persbericht over de herinvoering van de controlegummi op de nationale vluchten op de zware halve fond.