Trip naar Rusland - Duivensport in Moskou

We laten u kennismaken met de duivensport in een land dat bekendstaat om wodka, kaviaar & de heel strenge winter.
Tijdens één van onze trips werden we vooral met dat laatste geconfronteerd, temperaturen van -25 °C zijn hier meer regel dan uitzondering in winterperiode... Enkel met een dikke winterjas en een (klein beetje) wodka konden we ons warm houden, en zo onze trip tot een goed einde brengen.

Hoe het in ons opkomt om net over de Russische duivensport een reportage te maken… De laatste maanden kregen we meer en meer signalen dat de duivensport in Moskou en Rusland in stijgende lijn zou gaan, mails met vragen over de duivensport in het Russisch, geneesmiddelenproducenten die hun omzet in Rusland sterk zien stijgen, de omzet verkoop van duiven naar Rusland die het laatste jaar een opvallende stijging onderging. Stuk voor stuk signalen die ons overhaalden om wat dieper in te gaan op de duivensport in dit gigantische land.

De eerlijkheid gebiedt ons te zeggen dat de drempel voor uw auteur om de Russische duivensport te leren kennen minder hoog was dan in gelijk welk ander ver land. De verklaring vindt u verderop…

Sergey Stegantsev

Sergey Stegantsev rechts op de foto, in het midden zijn loft manager

Ons allereerste contact met de Russische duivensport ging via Sergey Stegantsev. PiPa kwam met Sergey in contact in het voorjaar van 2007. Er werden toen jonge duiven van Dr. H.P. & Peter Brockamp aangeboden in de veiling op PiPa en enkelen daarvan werden verkocht naar Rusland. Het contact met Sergey verliep meteen zeer vlot & correct. Na een uitgebreidere (digitale) kennismaking en na het uiteenzetten van de doelstellingen van PiPa aan Sergey werd besloten om een samenwerking aan te gaan in die zin dat Sergey PiPa mocht gaan vertegenwoodigen in Rusland.

Al sinds kindsaf is Sergey opgegroeid in de duiven. Als kleuter zat hij bij zijn ouders op de vogelmarkt. Later zette hij zelf een hokje om zo met duiven te kunnen spelen. Tegenwoordig is de combinatie van de duivensport met zijn professionele leven enkel mogelijk met de hulp van een ‘loft manager’. De afstand naar het hok, bijna 1 uur rijden, en het drukke zakelijke leven, zorgen er voor dat hij zich moet verzoenen met een ‘coördinerende’ functie en dat het duiven verzorgen zelf dus aan een ander persoon wordt overgelaten. Uiteraard zou Sergey zijn duiven liever dagelijks zien dan wekelijks, maar als uitbater van meerdere restaurants/bars in Moskou is er hier op dit moment gewoon geen tijd voor…

In één van deze bars werden we warm verwelkomd door Sergey. Een bar in de duurste straat van Moskou, met een ‘Nederlands accent’, die Sergey ingericht heeft na het bezoek aan een bar in Amsterdam een tiental jaar geleden. Qua inrichting heel gewoon, maar met een fantastische keuken!

Enkele van de zaken die ons vooral interesseerden is hoe duivensport in Rusland georganiseerd is, op welke schaal deze beoefend wordt en hoe wordt omgegaan met o.a. de extreme wintertemperaturen. We laten Sergey hierover aan het woord…

“Eerst en vooral is het interessant te weten dat in Moskou (hier wordt groot Moskou bedoeld) slechts een 150-tal duivenliefhebbers actief zijn. Hiermee kun je meteen een idee vormen over de schaal waarop gespeeld wordt. Dit gebied is qua grootte te vergelijken met provinciale afdelingen in België of Nederland. Dan weet je meteen dat met dit aantal liefhebbers op zulk gebied, de duivensport hier anders beleefd wordt dan bij jullie in België.”

“Het seizoen bij ons start de 3e of 4e week van mei met een vlucht van +- 150 km. Wekelijks hebben we een vlucht en één van de verste vluchten is om en bij de 1.200 km. Uitzonderlijk wordt er zelfs eens een vlucht georganiseerd van 1.500 km. Het seizoen loopt op zijn einde begin augustus. Dus wij hebben in Rusland een relatief kort seizoen, maar dit is onder invloed van de weersomstandigheden. Vroeg opleren zit er hier niet in want tot eind maart kan het hier ijskoud zijn, en bij vriestemperaturen duiven opleren, dat doen we zelfs in Moskou niet. Ook “vroeg” kweken zit er bij ons niet in als je weet dat de gemiddelde temperatuur hier in de winter -15° C tot – 20° C is, met uitschieters die nog veel lager gaan. Let op, dit heeft ook zijn voordelen, wij geloven dat bij die temperaturen de gezondheid van de duiven positief beïnvloed wordt in die zin dat het onmogelijk is voor bacteriën om zich te ontwikkelen bij die temperaturen. Ook de weerstand van de duiven wordt in zulke gevallen versterkt!”

“Per weekend is er slechts 1 vlucht, dit 12 tot 14 weken na elkaar. Normaal beginnen we zoals gezegd met 150 km op de eerste vlucht, maar dit jaar starten we meteen al op 250 km. Met deze ‘serieuze’ 1e vlucht zijn heel wat liefhebbers niet akkoord, liever spelen we onze eerste vlucht op 100 tot 150 km. Nu moeten we maar zorgen dat ze nog beter voorbereid zijn als voorheen.”

Hieronder het vluchtschema, qua afstand, per week:
250 km
320 km
400 km
600 km
320 km
740 km
320 km
850 km
400 km
600 km
320 km
1165 km
400 km
320 km

Als er slechts 1 vlucht per weekend is, wat dan met liefhebbers die enkel de snelheid of halve fond willen spelen? “Voor deze liefhebbers is er geen alternatief” deelt Sergey mee. “Ze moeten wel 600-700 km en verder meespelen of die liefhebbers hebben gewoon geen vlucht. Maar zo zijn er weinig, de meesten spelen bijna elke week mee, en dit grotendeels met dezelfde duiven.  Als je het vluchtschema ziet weet je dat het hier om sterke duiven moet gaan, want de ene week een vlucht van pakweg 700 km, kort erna 850 km en dan enkele weken later ruim 1.000 km, heel zwaar als je elke week meedoet.”

Sergey vertelt ons ook over zijn beste prestatie ooit. In juli 2004 vond er een vlucht van 1.000 km plaats. Sergey had een 12-tal duiven mee in dit concours en won maar liefst 1,2 en 3 tegen het ganse concours. Het aantal duiven is niet te vergelijken met België of Nederland, maar toch ging het hier om een kleine duizend duiven. Maar wat meest speciaal was aan deze vlucht is dat 1 en 2 tegelijk aangevlogen kwamen en dat nummer 3 slechts 1 min 30 seconden later volgde, en dit op een afstand van 1.000 km!! Ook in Rusland een ongeziene prestatie!

De hokken van Sergey Stegantsev

Maar de ‘roem’ brengt ook zijn tol mee… Enkele jaren terug, in april 2006, werd het duivenhok van Sergey in brand gestoken en werden alle duiven gedood, ook hier bestaat dus criminaliteit en jaloezie in de duivensport. Tegenwoordig worden de hokken bewaakt door een gigantische waakhond, die groter is dan een gemiddeld persoon als hij op zijn 2 poten staat. Weinig kans dat er daar nog vandalen aan het werk zullen zijn.

Als we vragen naar de grote droom van Sergey dan moet hij niet lang twijfelen: “Rusland vertegenwoordigen op de Olympiade zou een fantastische erkenning zijn. Het is ons streven om in de toekomst de Olympiade te halen.” Sergey is één van de topliefhebbers in Moskou, we hopen voor hem dat hij zijn droom ooit kan realiseren!

Vladimir Sotkov & Andrey Zotov

Links Vladimir Sotkov, rechts Andrey Zotov

Ons tweede bezoek in Moskou ging richting Vladimir Sotkov en zijn duivenvriend Andrey Zotov. We spraken af met Vladimir aan de metro dichtst bij zijn villa, waar hij ons kwam ophalen. Na een metro rit van 45 minuten stond toen nog een rit van 45 minuten met de auto voor de boeg. Dit om aan te tonen dat de afstanden tussen verschillende liefhebbers heel groot kunnen zijn. Samen met zijn vrouw en Andrey Zotov werden we ook hier warm verwelkomd en stond de Russische kaviaar klaar met alles er op en er aan. Het contact met Vladimir is gegroeid sinds de totale verkoping van Erik Limbourg waar Vladimir via telefonische biedingen drie duifjes kocht. Vladimir benadrukte hoe makkelijk en vlot alles ging om vanuit Rusland te kunnen meebieden op deze veiling. Hij werd telefonisch in het Russisch geassisteerd door PIPA-medewerkster Minna en kon verder live de prijzen volgen van alle duiven via PIPA zelf. “Een fantastische ervaring”, vond Vladimir.

“In Moskou zijn er 4 duivenclubs, alle +- 150 liefhebbers zijn vrij gelijk verdeeld over deze 4 clubs. In het algemeen kun je wel zeggen dat de duivensport in Rusland een vrij elitaire sport is, meestal zakenmensen. Gewoonweg omdat het hier in Moskou duur is om de duivensport te beoefenen. Om met duiven te spelen heb je meestal een wat ruimere tuin nodig en zulke huizen zijn in Moskou enkel eigendom van de meer welstellende mensen.”

Tussendoor liet Andrey zich nog ontvallen dat hij één van de allereerste Russen was die een duifje op PIPA kochten. Via Sergey Stegantsev kocht hij reeds in 2007 al een duifje van H.P. & P. Brockamp. Later werden nog duifjes aangeschaft via PIPA van o.a. Pros Roosen.

Het is zowel voor Andrey als Vladimir, omwille van hun beperkte kennis van het Engels, iets moeilijker om PIPA te volgen. Met een automatische vertaler kunnen ze echter wel lezen wat ze willen, bij de veilingen bvb. baseren ze zich eerst op de foto’s voor ze een selectie maken, de duiven die hen meest aanspreken op de foto, daar gaan ze dieper op in en meer info over opzoeken. Ze laten de beschrijving dan ook vertalen door een automatische vertaler. Het is voor hen dus een ganse opgave om zich volledig te informeren over de aangeboden duiven, maar voor zulke fanatiekelingen is geen moeite te veel.

Vladimir Zheltov
Recent kwamen we ook via de PiPa veilingen in contact met Vladimir Zheltov, meer precies met zijn dochter Tatjana Zheltova (in het Russische wordt een ‘a’ toegevoegd bij de familienaam van de dochter.) Tatjana verzorgt namelijk de communicatie in het Engels in opdracht van haar vader Vladimir. Het was de Jewels Of The Sky November, enkele duifjes van Etienne Meirlaen hadden de interesse gewekt van Vladimir. Na het meebieden op meerdere duiven ging uiteindelijk een zoon van de wondervlieger ‘Starlight’ naar Rusland. Enkele dagen na de veiling stond de chauffeur van Vladimir in Knesselare bij de PiPa kantoren, even de aankoop oppikken om er rechtstreeks mee terug te rijden naar Rusland!! Vladimir benadrukte de verzorgde en perfecte afhandeling vanuit PiPa. Vanzelfsprekend werd de duif voor het lange transport voorzien in een ruime mand met voldoende eten en drinken. Professionele foto en uiteraard stamboom werden meteen bijgeleverd. De gehele service werd sterk geapprecieerd door Vladimir.

Niet toevallig koos Vladimir een duifje van Etienne Meirlaen om zijn hokken te versterken. Sinds 1997 is hij duivenliefhebber en zoals velen begon ook hij met snelheidsduiven. Er werden eind jaren ’90 duiven bijgehaald bij, wie anders dan, Gebr. Janssen uit Arendonk. Echter de laatste jaren wil Vladimir zich meer en meer toeleggen op de grotere afstanden. Elke versterking is beredeneerd en goed doordacht. De Belgische & Nederlandse duivensport wordt van nabij gevolgd en de laatste 3-4 jaar werden van o.a. Etienne Devos (zus Zidane en kind Patrick), Roger Florizoone & nu dus Etienne Meirlaen duiven bijgehaald. Enkel het beste van het beste dus.

Opvallend bij ons bezoek aan de hokken van Vladimir bleek het kleine aantal duiven die hier gehuisvest zijn, terwijl er toch plaats is voor veel meer. Nauwelijks een 15-tal duiven hadden we naar schatting geteld nadat we alle hokken bezocht hadden. Vladimir legt uit dat voor hem de kwaliteit absoluut voorop staat en dat hij desnoods maar enkele kweekkoppels overhoudt, zolang de kwaliteit maar top is. Zijn streefdoel is om binnen enkele jaren aan maximum 10 kweekkoppels te komen, momenteel zit hij aan 8 kweekkoppels die straks zullen samengaan.

Het laatste jaar werd niet met duiven gespeeld ten huize Zheltov, Vladimir wou eerst een degelijk kweekhok opbouwen gebaseerd op fond & zware fond duiven en heeft hier zijn tijd voor genomen om stap voor stap iets goed bij te halen. Nu hij 8 kweekkoppels met veel zorg heeft verzameld waar hij 100% achter staat, kan hij met volle moed aan de kweek gaan. 2010 wordt dus een jaar om vooral te kweken en streng te selecteren. Dat beseft Vladimir zelf ook en hij weet heel goed dat hij eind van dit of volgend jaar tot het besluit zal komen dat slechts enkele van deze duiven ook in de kweek echt zullen voldoen aan zijn strenge normen. “Maar dit hoort er bij als je de weg naar de top ambieert.”

Naast een gepassioneerd duivenliefhebber is Vladimir ook een gepassioneerd zakenman. In het dagelijks leven exporteert hij kant en klare maaltijden naar zowat alle landen binnen Europa. Het talent voor zaken doen bewees hij ook in de Russische duivensport door op enkele jaren tijd, als exclusieve distributeur van Benzing in Rusland, voor een quasi monopolie gezorgd te hebben in Moskou voor betreffend electronisch constateersysteem. Zoals eerder gemeld zijn er nauwelijks een 150-tal duivenliefhebbers in groot Moskou. Maar wel hebben zowat alle duivenmelkers in Moskou een Benzing systeem in hun hok liggen.

Hokken & villa van Vladimir Zheltov

Ook voor Vladimir is het moeilijk om duivensport op een hoog niveau te kunnen bedrijven, in combinatie met zijn professionele bezigheden. Daarom wordt voor de dagdagelijkse verzorging gerekend op de hulp van vrouwlief. Alles wordt wel tot in de puntjes gecoördineerd door Vladimir, maar uiteindelijk is het vooral zijn vrouw die veel van de arbeid op haar neemt.

Vladimir vertelt ons hoe hij enkele jaren terug in contact kwam met Leen Boers. Vladimir had nood aan een deskundig advies in verband met spelsystemen en vond bij Leen Boers een goeie leermeester. Er ontstond een vriendschap waarbij er voor Vladimir meermaals een tripje naar België/Nederland inzat en voor Leen Boers werd ook meermaals een trip naar Moskou geregeld. Hij bleef regelmatig enkele dagen logeren bij Vladimir, en elke dag werd er ‘les gegeven’. De kennis in verband met degelijke spelsystemen was op dat moment quasi nihil in Moskou en Rusland. Vladimir besefte dat ook kennis in dit domein een essentiële factor was naar sportief succes. Voedingsystemen, trainingsmethodes, motivatiemethodes, alles werd aangeleerd.

De familie Zheltov woont in een afgesloten wijk, die sterk bewaakt wordt en waar je niet zomaar binnenkomt. Exact 47 villas bevinden zich in deze wijk waar vooral politici en zakenmensen zich gevestigd hebben. Op de vraag of er zich nog andere duivenliefhebbers in deze wijk bevinden antwoordt Vladimir negatief. Het is namelijk niet makkelijk om hier mensen te overtuigen om met duiven te beginnen. “Duivensport behoort nauwelijks tot onze cultuur hier in Rusland, terwijl in België & Nederland duivensport een nationaal erfgoed is. Als het bij jullie al moeilijk is om nieuwe liefhebbers aan te sporen, dan kun je je voorstellen dat het hier in Moskou al bijna helemaal onmogelijk is.”

Een opvallende conclusie dus waarbij we voor onze trip nochtans een andere perceptie hadden ontwikkeld. Hoe het dan komt dat bijvoorbeeld enkele geneesmiddelen producenten hun omzet toch zo sterk zagen stijgen in Rusland de laatste jaren, is volgens elk van de bezochte liefhebbers het gevolg van de enorme populariteit die de sierduivensport in Rusland kent. Maar de gewone duivensport zoals wij ze kennen is niet aan een opmars bezig, het aantal liefhebbers is al enkele jaren stabiel en zal vermoedelijk nog wel enkele jaren op een aantal van +- 150 uitkomen. Ongetwijfeld is de culturele achtergrond zoals Vladimir Zheltov het aanhaalde één van de redenen waarom de gewone duivensport in Rusland geen groei doormaakt. Maar ook de moeilijke weersomstandigheden met extremen van soms – 30°C of -35° C in de winter maakt het niet uitnodigend om jongeren of zelfs ouderen ‘warm’ te maken voor de duivensport. Daarnaast zijn ook de afstanden die moeten overbrugd worden om zelfs maar te kunnen spelen zeker geen pluspunt. Het dramatische verkeer in Moskou enkele uren trotseren om enkele duifjes in te korven, het moedigt inderdaad niet aan om duiven te gaan houden. Toch zijn er zoals in heel wat landen ter wereld, ook in Moskou echte duivenliefhebbers waarvoor niets te veel is om met duiven te kunnen spelen. De motivatie en het enthousiasme die ook hier bij de liefhebbers terugkomt is een universeel kenmerk. Het is één van de mooiste eigenschappen van de duivensport, het opent poorten om in de ganse wereld duivenliefhebbers te ontmoeten, want overal ter wereld praten duivenliefhebbers graag over hun geliefkoosde hobby met collega liefhebbers. Net die mondialisering die zich in de duivensport het laatste decennia ontwikkeld heeft via het internet, via One Loft Races etc… kan in de toekomst één van de sterkste aantrekkingskrachten worden om de duivensport in leven te houden. Het is de X-factor die de duivensport nodig heeft….

In het begin van deze reportage werd al meegedeeld dat de drempel om de Russische duivensport te leren kennen lager lag dan normaal voor uw auteur. Ik werd in al mijn contacten en bezoeken bijgestaan door mijn Russische echtgenote Lena. Ik wil haar via deze weg nogmaals hartelijk danken voor de vele uren die ze met veel geduld doorgebracht heeft bij de verschillende duivenliefhebbers die we bezocht hebben.